Watervallen en helder turquoise water zijn misschien niet het eerste waar je aan denkt bij Toscane. Wij in ieder geval niet. Bij Toscane denk ik eerder aan glooiende heuvels, wijngaarden, cipressen en kleine dorpjes boven op een heuvel. Totdat we SentierElsa in Toscane ontdekten. Een wandelroute langs de rivier Elsa bij Colle di Val d’Elsa, midden in de natuur en op nog geen half uur rijden van San Gimignano. Op foto’s zag het er prachtig uit en dus besloten we er tijdens onze vakantie naartoe te gaan. Dat de wandeling uiteindelijk wat langer en pittiger zou worden dan we vooraf hadden gedacht, wisten we toen nog niet. Maar wat is het hier mooi! Het felblauwe water, de watervallen en al het groen eromheen laten een totaal andere kant van Toscane zien.
Waar ligt SentierElsa in Toscane?
SentierElsa ligt bij Colle di Val d’Elsa, tussen Florence en Siena. De route loopt door het Parco Fluviale dell’Alta Valdelsa langs een gedeelte van de rivier de Elsa.
Het bijzondere aan deze rivier is meteen de kleur van het water. Op sommige plekken is het bijna turquoise. In combinatie met de rotsen, watervallen en dichte begroeiing lijkt het soms eerder alsof je ergens in een tropisch gebied wandelt dan midden in Toscane.
De officiële wandelroute is ongeveer vier kilometer lang en loopt tussen Ponte di San Marziale en Ponte di Spugna.
Wij bezochten SentierElsa nadat we die dag eerst naar San Gimignano waren geweest. Die combinatie is prima te doen, maar achteraf zou ik wel voldoende tijd voor SentierElsa reserveren.
Dit is namelijk niet een plek waar je even twintig minuten gaat kijken.
Begin bij Ponte di San Marziale
Wil je SentierElsa in Toscane bezoeken, dan is het handig om vooraf te weten waar je moet beginnen.
De officiële toeristische organisatie van Colle di Val d’Elsa adviseert de ingang bij Ponte di San Marziale in Gracciano. Je kunt SentierElsa ook vanaf Ponte di Spugna betreden, maar San Marziale is de aanbevolen ingang.
Vanaf hier begint de route bij de Steccaia en de Callone Reale. Dit zijn oude waterwerken waarmee al vanaf de elfde eeuw water uit de rivier naar kunstmatige kanalen werd geleid. Dat water werd in de loop der eeuwen gebruikt voor onder andere molens, papierfabrieken en ijzerwerken.
Dat stukje geschiedenis hadden wij eerlijk gezegd niet als eerste in gedachten toen we hier kwamen.
Wij kwamen vooral voor die prachtige natuur en de watervallen.
En daarvoor moet je wandelen.
Hoe lang is de wandeling bij SentierElsa?
Dit is waarschijnlijk een van de belangrijkste dingen om te weten voordat je gaat.
De officiële route van SentierElsa is ongeveer vier kilometer lang. Maar vier kilometer zegt natuurlijk niet alles. Het is geen vlak fietspad waarop je even stevig doorloopt.
Je wandelt over een echt natuurpad. Je loopt tussen bomen en rotsen, er zijn hoogteverschillen en onderweg kom je verschillende oversteekplaatsen bij de rivier tegen.
Wij waren zelf ruim 45 minuten onderweg voordat we bij het gedeelte kwamen dat we graag wilden zien.
En terwijl je daar staat te genieten van het water en de omgeving, realiseer je je vanzelf:
we moeten straks ook nog terug.
Hou dus rekening met voldoende tijd. Zeker wanneer je onderweg regelmatig stopt om foto’s te maken, van het uitzicht te genieten of met kinderen loopt.
De Diborrato-waterval
Een van de bekendste plekken langs SentierElsa in Toscane is de Diborrato.
Hier maakt de Elsa een sprong van ongeveer vijftien meter. Onder de waterval is door het water een natuurlijke poel ontstaan die volgens de lokale toeristische informatie ongeveer tien meter diep is.
En het is prachtig.
Het water heeft die bijzondere blauwgroene kleur en rondom de waterval groeit enorm veel groen. Het contrast met het Toscaanse landschap waar we de dagen daarvoor doorheen reden, kon bijna niet groter zijn.
Dat vond ik misschien nog wel het meest verrassende aan deze plek.
Je kunt ’s ochtends tussen droge heuvels, wijngaarden en cipressen rijden en niet veel later midden tussen het groen langs een bijna turquoise rivier wandelen.
Toscane blijft je verrassen.
Er is meer dan alleen de waterval
Veel foto’s van SentierElsa draaien om de Diborrato-waterval, maar langs de route liggen nog veel meer mooie plekken.
Je komt onder andere langs Grotta dell’Orso, Conchina, Masso Bianco, Nicchia en Spianata dei Falchi. Langs het wandelpad staan informatieborden en op verschillende plekken steek je de rivier over.
Dat maakt de wandeling zelf eigenlijk net zo leuk als de bestemming.
Het ene moment loop je tussen de bomen, vervolgens zie je de rivier weer verschijnen en even later sta je bij een rotsformatie of een stroomversnelling.
Het is dus zonde om alleen maar met het idee te lopen dat je zo snel mogelijk bij die ene bekende waterval moet komen.
Kijk vooral onderweg om je heen.
Kun je zwemmen bij SentierElsa?
Toen wij SentierElsa in Toscane bezochten, was er nét iets veranderd waar we vooraf niet op hadden gerekend.
Je mocht er niet meer zwemmen.
En dat was best jammer.
Na ruim 45 minuten wandelen op een warme dag ziet dat heldere water er namelijk behoorlijk aantrekkelijk uit.
Sinds 13 augustus 2026 geldt er een zwemverbod in het gedeelte van de Elsa tussen Ponte di San Marziale en Ponte di Spugna. Precies het gedeelte waar SentierElsa doorheen loopt.
De gemeente heeft dat besluit genomen om het kwetsbare ecosysteem van de rivier beter te beschermen. Vooral in de zomer werd het gebied steeds drukker. Veel mensen liepen door het water en zwommen in de natuurlijke poelen, wat invloed heeft op de bodem, waterplanten en dieren die hier leven.
Wij waren er kort nadat het verbod was ingegaan.
Zwemkleding hadden we dus niet nodig.
Geldt het zwemverbod bij SentierElsa nog?
Op het moment dat ik deze blog schrijf, in september 2026, geldt het zwemverbod nog steeds.
Oorspronkelijk verbood de gemeente vanaf 13 augustus niet alleen zwemmen, maar ook rafting, kajakken en andere activiteiten op het water. Een paar dagen later, op 18 augustus, heeft de rechtbank het gedeelte van de maatregel over rafting en navigatie tijdelijk geschorst.
Het zwemverbod bleef wel volledig van kracht.
Volgens de gemeente geldt de huidige maatregel tot en met 30 oktober 2026.
Omdat dit natuurlijk in de toekomst opnieuw kan veranderen, zou ik voor vertrek altijd de website van de gemeente Colle di Val d’Elsa controleren. Zeker wanneer je deze blog later leest en speciaal naar SentierElsa wilt om te zwemmen.
De wandeling zelf bleef tijdens het zwemverbod gewoon toegankelijk.
Is SentierElsa geschikt voor kinderen?
Wij deden deze wandeling met de kinderen en dat kan prima, maar ik zou hem niet omschrijven als een wandeling waarbij je gedachteloos met een kinderwagen over een breed pad loopt.
Het blijft een natuurgebied.
Er zijn ongelijke stukken, rotsen en verschillende passages langs het water. Daarbij is vier kilometer best een afstand als je de hele route loopt en vervolgens ook weer terug moet naar de auto.
Hoe goed het gaat, hangt dus ook af van de leeftijd van je kinderen en hoeveel ze gewend zijn om te wandelen.
Wij vonden vooral de combinatie van het avontuur en de natuur erg leuk. Het is weer eens iets totaal anders dan een Toscaans stadje bezoeken.
Maar trek er voldoende tijd voor uit.
Met kinderen duurt 45 minuten wandelen tenslotte zelden precies 45 minuten.
Wat trek je aan en wat neem je mee?
Goede schoenen.
Dat zou mijn eerste tip zijn.
Ik zou deze wandeling zelf niet op slippers doen. Sneakers of wandelschoenen waarmee je voldoende grip hebt, zijn een stuk prettiger.
Neem in de zomer ook genoeg water mee. Een deel van de route loopt heerlijk tussen het groen en in de schaduw, maar het kan in Toscane natuurlijk behoorlijk warm worden.
Iets te eten meenemen is met kinderen sowieso handig.
En natuurlijk ging bij mij de camera mee.
Het licht tussen de bomen, het turquoise water, de rotsen en de waterval maken SentierElsa in Toscane ontzettend fotogeniek.
Wel een kleine waarschuwing voor fotografen: als je uitgebreid gaat fotograferen, wordt die wandeling vanzelf nog wat langer.
Ik spreek uit ervaring.
SentierElsa combineren met San Gimignano
Wij combineerden ons bezoek aan SentierElsa met San Gimignano.
En dat zou ik zeker aanraden.
De plekken liggen relatief dicht bij elkaar, terwijl ze compleet verschillend zijn. In San Gimignano wandel je door middeleeuwse straatjes tussen de beroemde torens en bij SentierElsa sta je vervolgens midden in de natuur.
Wij gingen eerst naar San Gimignano en daarna naar SentierElsa.
Wil je de volledige wandelroute lopen en onderweg uitgebreid de tijd nemen, dan kun je het natuurlijk ook omdraaien. Ga ’s ochtends wandelen wanneer het nog wat koeler is en bezoek San Gimignano later op de dag.
Ik ga over ons bezoek aan San Gimignano nog een aparte blog schrijven, want ook daar is genoeg over te vertellen.
Is SentierElsa de moeite waard?
Ja.
Maar ga er niet heen met het idee dat je de auto parkeert, vijf minuten loopt, een foto van een waterval maakt en weer vertrekt.
SentierElsa in Toscane is juist leuk vanwege de wandeling zelf.
Wij moesten er behoorlijk voor lopen en waren ruim 45 minuten onderweg voordat we bij het gedeelte waren dat we wilden zien. Maar eenmaal daar vonden we het absoluut de moeite waard.
De kleur van het water is prachtig. De natuur is totaal anders dan je misschien van Toscane verwacht en de Diborrato-waterval is indrukwekkend.
Dat we er door het nieuwe zwemverbod niet meer het water in mochten, was jammer. Aan de andere kant snap ik ook dat een natuurgebied als dit beschermd moet worden wanneer het steeds populairder wordt.
Een heel andere kant van Toscane
Na dagen vol Toscaanse dorpjes, wijngaarden, pizza, pasta en mooie autoroutes was SentierElsa in Toscane een verrassende afwisseling.
Geen plein met een kerk.
Geen wijngaard.
Geen terras.
Maar wandelschoenen aan en de natuur in.
En juist daarom vond ik deze plek zo leuk.
Als je tijdens een vakantie in Toscane in de omgeving van San Gimignano, Siena of Colle di Val d’Elsa verblijft, zou ik SentierElsa zeker op je lijstje zetten.
Trek goede schoenen aan, neem voldoende water mee en reserveer een paar uur in plaats van een snelle tussenstop.
En vergeet vooral je camera niet.
Want dat felblauwe water tussen al dat groen?
Dat wil je vastleggen.
Liefs,
